Trwa sezon grzewczy. W szafie przy zewnętrznej ścianie czuć stęchliznę, a sweter wyjęty z półki wydaje się lekko wilgotny. Odruchowo sięgasz po słoik z grubą solą? Zwykła sól kuchenna zaczyna mocno chłonąć wodę z powietrza dopiero przy wilgotności powyżej ok. 75 proc. Przy 45–55 proc. może leżeć sucha i niczego z szafy nie zabrać.
Sezon grzewczy, zimna ściana i stęchlizna w szafie
Jesienią i zimą najbardziej cierpią szafy stojące przy ścianach zewnętrznych. Mur jest chłodny, a ciepłe powietrze z pokoju niesie parę wodną, która skrapla się tam, gdzie jest najzimniej. Za tylną ściankę mebla nikt nie zagląda, więc problem wychodzi na jaw dopiero razem z zapachem na ubraniach.
Wtedy w sieci pojawia się podpowiedź: słoik, garść gruboziarnistej soli i kilka gałązek rozmarynu. Tanio, ładnie i naturalnie. Kłopot w tym, że sól ma swój próg działania.
Dlaczego sól w słoiku leży sucha?
Chlorek sodu, czyli zwykła sól kuchenna, jest higroskopijny. W temperaturze pokojowej zaczyna jednak intensywnie wciągać parę wodną dopiero powyżej około 75 proc. wilgotności względnej. To zjawisko nazywa się rozpływaniem soli: kryształy łapią tyle wody, że powstaje roztwór.
Przy wilgotności 45–55 proc. sól może zostać sypka i niczego z szafy nie zabrać. Jeśli z kolei w słoiku zrobiła się bryła albo mokra breja, to nie dowód, że trik działa. To sygnał, że powietrze jest naprawdę bardzo wilgotne, a niewielka porcja soli i tak nie osuszy całej przestrzeni.
Nie pomoże też zamiana na grubszą sól. Gruba i drobna to ten sam związek chemiczny, więc żadna nie ma przewagi.
Rozmaryn w tej mieszance odpowiada wyłącznie za zapach. Jego aromat dają lotne związki, m.in. 1,8-cyneol, kamfora i borneol. Wilgoci nie wchłania, pleśni nie powstrzyma, a kilka gałązek to także żadna sprawdzona ochrona przed molami. Jeśli lubisz ten zapach, wybierz suszony rozmaryn, bo świeże gałązki same wnoszą wodę i mogą spleśnieć.
Najpierw higrometr, potem decyzje
Zanim cokolwiek postawisz w szafie, zmierz wilgotność. Wystarczy prosty higrometr. Jego odczyt pokaże, czy kłopot rzeczywiście siedzi w powietrzu, czy raczej w zimnej ścianie i niewystarczającej wentylacji.
Punkt odniesienia jest prosty: w mieszkaniu warto zwykle utrzymywać 40–60 proc. wilgotności względnej, a gdy pojawia się pleśń, celować poniżej 60 proc. Jeśli odczyt mieści się w normie, a szafa i tak pachnie piwnicą, winna jest najpewniej zimna ściana i brak ruchu powietrza za meblem.
Co naprawdę pomaga na wilgoć w szafie
- Odsuń szafę od zimnej ściany. Szczelina za meblem pozwala powietrzu krążyć i ogranicza skraplanie się pary na murze.
- Wietrz i wentyluj. Włączaj okap podczas gotowania i pilnuj, żeby wentylacja w łazience działała sprawnie.
- Nie susz dużego prania w słabo wentylowanym pokoju. Para z mokrych ubrań trafia prosto do szafy obok.
- Usuń przyczynę. Przecieki i miejsca, w których para się skrapla, trzeba naprawić, inaczej każdy pochłaniacz przegra.
- Włącz osuszacz, gdy higrometr stale pokazuje zbyt wysoką wilgotność.
Do małej, zamkniętej szafki lepiej sprawdzi się pochłaniacz z chlorkiem wapnia albo odpowiednio dobranym żelem krzemionkowym. Stosuj go zgodnie z instrukcją i trzymaj z dala od dzieci i zwierząt.
Jeśli na ścianie za szafą widzisz mokre plamy albo odpada farba, słoik niczego nie zmieni. Trzeba znaleźć źródło wilgoci, a sól z rozmarynem może najwyżej ładnie pachnieć na półce.