Kupujesz magazyn opisany w katalogu jako 10 kWh i liczysz, że tyle prądu trafi do domu. Nie trafi. Liczy się pojemność użytkowa, a gdy ustawisz 20% rezerwy na awarię sieci, na co dzień zostaje około 8 kWh. Część tej energii zgubisz jeszcze przy zamianie prądu stałego na przemienny.
Rachunek na liczbach: od 10 do około 7,6 kWh
Przeliczyłem to na prostym przykładzie, takim samym, jaki opisuje GLOBENERGIA. Zakładam magazyn, który ma 10 kWh pojemności użytkowej, czyli wartość już po odjęciu tego, czego producent nie pozwala ruszyć.
- Start: 10 kWh. Tyle energii bateria może oddać w dopuszczonym zakresie pracy.
- Rezerwa 20% na awarię: zostaje ok. 8 kWh. Jeśli chcesz mieć zapas na wypadek zaniku prądu w sieci, ustawiasz go sam. Ta część czeka na awarię i nie pracuje w codziennym zużyciu.
- Straty DC/AC: zostaje ok. 7,6 kWh. Bateria oddaje prąd stały, a urządzenia w domu pracują na przemiennym. Przy sprawności tej zamiany na poziomie 95% z 8 kWh do odbiorników dociera mniej więcej 7,6 kWh.
To uproszczony rachunek, a nie pomiar konkretnego urządzenia. Sprawność 95% jest wartością przykładową. W źródle pojawia się też wariant, w którym bateria oddaje 9 kWh, a do odbiorników trafia około 8,55 kWh. Zasada się nie zmienia: każdą kilowatogodzinę wyjętą z baterii pomniejszasz o straty na konwersji.
Czym różni się pojemność nominalna od użytkowej?
Pojemność nominalna to liczba, którą producent deklaruje dla określonych warunków pomiaru. Często to ona jest najbardziej widoczna w ofercie. Pojemność użytkowa mówi, ile energii magazyn faktycznie udostępni, pracując w dopuszczonym zakresie. Obie wartości podaje się w kWh, więc łatwo je pomylić.
Różnica wynika z ochrony ogniw. Część zasobu bywa zablokowana, żeby bateria nie rozładowała się zbyt głęboko ani nie przeładowała. Wielkość tego zapasu zależy od konstrukcji. Nie ma jednego bufora, który pasuje do każdego modelu, dlatego w karcie produktu zawsze szukam obu liczb osobno.
Bufor producenta i twoja rezerwa to dwie różne rzeczy
Granic pilnuje BMS, czyli system zarządzania baterią. Bogdan Szymański, ekspert branżowy GLOBENERGII, zwraca uwagę, że BMS nie dopuści do rozładowania magazynu poniżej bezpiecznego poziomu. To zabezpieczenie działa samo i nie musisz go ustawiać.
Rezerwa na awarię sieci to co innego: twoja decyzja i dodatkowe ograniczenie. Uważaj, żeby nie odejmować bufora ochronnego od pojemności użytkowej, jeśli producent już go w niej uwzględnił. Wyszedłby wtedy wynik zaniżony bez powodu. Od pojemności użytkowej odejmujesz tylko własną rezerwę i straty przy zamianie prądu.
Co sprawdzić w karcie produktu przed zakupem
Zanim porównasz dwie oferty, wypisz z kart produktów te same parametry. Inaczej łatwo zestawić pojemność nominalną jednego magazynu z użytkową drugiego, a wtedy porównanie nic nie mówi.
- Pojemność nominalna – wartość deklarowana dla określonych warunków pomiaru.
- Pojemność użytkowa – energia dostępna w dopuszczonym zakresie pracy. To od niej zaczynasz rachunek.
- Warunki gwarancji – zwłaszcza to, jaką pojemność producent obiecuje zachować po latach użytkowania.
- Jednostka: kWh, a nie Ah – kilowatogodzina opisuje ilość energii, a amperogodzina ładunek, jaki bateria może dostarczyć. Akumulatory podane w Ah porównasz dopiero wtedy, gdy znasz ich napięcie, dlatego wygodniej trzymać się wartości w kWh.
Mając te dane, policz po swojemu: pojemność użytkowa minus rezerwa, którą zamierzasz ustawić, a wynik pomnożony przez sprawność zamiany DC na AC. Dopiero ta liczba pokazuje, ile prądu dom dostanie z magazynu w zwykły dzień.