Masz pompę ciepła albo dopiero ją planujesz i ktoś proponuje ci 20 paneli? Zanim podpiszesz umowę, rozdziel rachunek na dwie części. Sama pompa w domu około 150 m² zużywa 3500–5000 kWh rocznie. Do niej wystarczy 4–6 kWp, czyli 9–13 paneli 450 W. Dopiero z resztą domu wychodzi 18–20.
Zacznij od rocznego zużycia, nie od kalkulatora
Gdy liczyłem instalację pod pompę, najpierw rozdzieliłem roczne zużycie prądu na dwie pozycje. Pierwsza to pompa ciepła. Druga to cała reszta, czyli oświetlenie, AGD, elektronika i wentylacja. Dopiero wtedy widać, za co naprawdę płacisz.
Gospodarstwo z pompą w domu około 150 m² zużywa łącznie zwykle 6000–8000 kWh rocznie. Z tego na ogrzewanie i ciepłą wodę przypada najczęściej 3500–5000 kWh. To dwie różne liczby, więc wychodzą z nich dwie różne instalacje.
Ile prądu zużyje pompa? Podziel ciepło przez SCOP
Jeśli nie masz jeszcze rachunków z pompą, bo dopiero ją montujesz, policz zużycie z zapotrzebowania budynku na ciepło. SCOP mówi, ile kWh ciepła pompa daje z 1 kWh prądu w ciągu całego sezonu. Przy SCOP 4 i zapotrzebowaniu 14 000 kWh ciepła wychodzi 14 000 / 4 = 3500 kWh prądu rocznie.
Do tego dolicz pobór urządzeń pomocniczych i grzałki, która włącza się w mrozy. Dla orientacji: w nowym, dobrze ocieplonym domu sama pompa bierze około 2500–4000 kWh, a przy przeciętnej izolacji 4000–6000 kWh. Ogrzewanie podłogowe pracuje na niskiej temperaturze zasilania, co podnosi SCOP i obniża zużycie.
Jeden dom, dwa wyniki
Teraz zostaje dzielenie. W Polsce 1 kWp daje rocznie 950–1050 kWh, więc do szybkiego rachunku przyjmuję okrągłe 1000 kWh. Do zużycia dokładam zapas 20 proc., czyli współczynnik 1,2, na gorszą pogodę, straty i wzrost zużycia. Rozsądny zakres zapasu to 10–30 proc.
- Sama pompa: 3500 kWh × 1,2 = 4200 kWh. Po podzieleniu przez 1000 kWh wychodzi 4,2 kWp. Przy panelach 450 W to 4,2 / 0,45 ≈ 9,3, czyli 10 modułów.
- Cały dom: zakładam łączne zużycie 7000 kWh, czyli środek typowego przedziału. 7000 × 1,2 = 8400 kWh, co daje 8,4 kWp. To 8,4 / 0,45 ≈ 18,7, czyli 19 paneli.
Wychodzi niemal dwa razy więcej. Stąd widełki: dla samej pompy 4–6 kWp, czyli 9–13 paneli 450 W, a dla całego domu 8–9 kWp, czyli 18–20 paneli. Przydatny skrót: instalacja 8 kWp z modułami 450 W to około 18 sztuk.
Gdy dach jest zacieniony albo skierowany na wschód lub zachód, uzysk z 1 kWp spada. Wtedy w mianowniku wpisujesz mniejszą liczbę, a paneli przybywa.
Dlaczego zimą i tak pobierzesz prąd z sieci
Fotowoltaika produkuje najwięcej latem, a pompa najwięcej pracuje zimą. Instalacja dobrana na bilans roczny nie pokryje zimowego szczytu z bieżącej produkcji. Całość opiera się na rozliczeniu z siecią, a wartość oddanej energii zależy od obowiązującego systemu prosumenckiego i taryfy.
Więcej własnego prądu zużyjesz dzięki sterowaniu. System zarządzania energią może uruchamiać pompę albo intensywnie grzać wodę w zasobniku wtedy, gdy panele produkują najwięcej.
Kiedy 13 paneli pod pompę to za mało
Licz bliżej górnej granicy widełek albo powyżej niej, gdy masz do czynienia z jedną z tych sytuacji:
- słaba izolacja budynku i wysoka temperatura zasilania instalacji,
- częsta praca grzałki elektrycznej w czasie mrozów,
- ciepła woda grzana pompą do wysokiej temperatury,
- duża powierzchnia ogrzewana,
- duża część zużycia przypada poza godzinami produkcji paneli.
