Masz panele przyłączone przed 1 kwietnia 2022 r. i ktoś namawia cię na przejście na net-billing? Możesz to zrobić dobrowolnie, ale to bilet w jedną stronę. Po zmianie nie wrócisz już do opustów, czyli do odbierania 0,8 kWh za każdą oddaną kWh przy instalacji do 10 kW. Nowa instalacja w 2026 r. na stare zasady też już nie wejdzie.
Decyzja, której nie cofniesz
Przejście z opustów na net-billing jest co do zasady dobrowolne. Nikt też nie przywróci ci starego rozliczenia, jeśli po roku uznasz, że to był zły ruch, bo ta decyzja jest nieodwracalna.
Zanim podpiszesz cokolwiek u sprzedawcy energii, policz sprawę na własnych danych. Sprawdź, ile prądu zużywasz w ciągu roku, o jakich porach i jaką część produkcji zużywasz od razu w domu. Sam przed taką rozmową zebrałem roczne odczyty i rachunki, bo bez nich każda ocena opłacalności to zgadywanie.
Pamiętaj też, że prawo do opustów nie trwa bez końca. Ochrona obejmuje 15 lat liczonych od dnia, w którym instalacja po raz pierwszy wprowadziła energię do sieci.
Jakie dokumenty trzymać, jeśli zostajesz na opustach?
Prawo do starych zasad wynika z dat, a te daty trzeba umieć udowodnić. Wszystko, co je potwierdza, trzymam w jednej teczce. Warto zrobić to samo i zebrać:
- datę przyłączenia mikroinstalacji przez lokalnego operatora sieci (OSD),
- potwierdzenie montażu licznika dwukierunkowego,
- datę pierwszego wprowadzenia energii do sieci, bo od niej biegnie 15 lat ochrony,
- potwierdzenie modelu rozliczeń od sprzedawcy energii i od OSD.
Data zakupu paneli, umowa z instalatorem czy przyznanie dotacji nie mają tu znaczenia. Liczy się skuteczne przyłączenie zgodne z przepisami i gotowy układ pomiarowy z licznikiem dwukierunkowym, który osobno mierzy energię pobraną z sieci i do niej oddaną.
Opusty a depozyt prosumencki
Na starych zasadach rozliczasz się w kilowatogodzinach. Nadwyżkę oddajesz do sieci, a potem odbierasz jej część. Przy instalacji do 10 kW współczynnik wynosi 0,8, a powyżej 10 kW wynosi 0,7.
Net-billing liczy w pieniądzach. Nadwyżka jest wyceniana i zapisywana na depozycie prosumenckim jako kwota. Prąd pobierany z sieci kupujesz po cenach i taryfach swojego sprzedawcy, razem z opłatami dystrybucyjnymi.
W tym systemie najwięcej znaczy autokonsumpcja, czyli zużywanie prądu wtedy, gdy panele go produkują. Pomagają w tym:
- magazyn energii dobrany do profilu zużycia,
- sterowanie ogrzewaniem i chłodzeniem,
- pompa ciepła,
- ładowarka samochodu z harmonogramem ładowania,
- system EMS do zarządzania przepływami energii.
Jeśli nie masz takich urządzeń ani planu na nie, uwzględnij to w rachunku przed zmianą systemu.
Nowa instalacja w 2026 r. na opusty nie wejdzie
Mikroinstalacja to źródło OZE o mocy do 50 kW. Jeśli uruchamiasz ją dziś, rozliczasz się w net-billingu niezależnie od mocy. Opusty przysługują wyłącznie tym, którzy skutecznie zgłosili i przyłączyli instalację przed 1 kwietnia 2022 r. i wprowadzili pierwszą energię do sieci.
Nową instalację zgłasza się do lokalnego OSD. Przy spełnieniu wymogów formalnych i technicznych operator przyłącza ją zasadniczo w ciągu 30 dni i montuje licznik dwukierunkowy. Od tego momentu obowiązuje już tylko net-billing. Przy nowej inwestycji pytanie nie brzmi więc „jak wejść na opusty”, tylko „ile energii zużyję na miejscu”.